Nhiều người thường nhầm lẫn giữa “độ tinh khiết” và “chất lượng” của một loại khí. Thực tế, đây là hai khái niệm khác nhau:
- Độ tinh khiết: Là tỷ lệ phần trăm của khí chính như Nitơ Argon,.. so với các loại khí khác. Ví dụ, khí Nitơ 99,999% (5N) có nghĩa là trong 100.000 phân tử, có 99.999 phân tử là Nitơ và chỉ có 1 phân tử là tạp chất khí (như Oxy, CO₂).
- Chất lượng khí: Đề cập đến mức độ “sạch” của khí, đặc biệt là lượng các tạp chất vật lý như bụi, hơi nước và dầu có trong đó.
đọc thêm về sự khác nhau giữa các cấp độ tinh khiết 1N đến 6N
Tạp chất trong khí tinh khiết là các thành phần không mong muốn, thường tồn tại ở 4 dạng:
- Bụi: Các hạt bụi, phấn hoa, hoặc các mảnh vụn kim loại siêu nhỏ lẫn trong khí.
- Hơi nước : Nước ở dạng hơi, có thể gây ngưng tụ và ăn mòn thiết bị.
- Dầu: Có thể ở dạng lỏng hoặc hơi, thường phát sinh từ máy nén khí.
- Các khí nền (như (O2, N2, CO2, Ar, H2): các khí khác có trong không khí tự nhiên sẽ trở thành tạp chất nếu không được lọc bỏ triệt để
Tại Việt Nam, để kiểm soát các loại tạp chất này, các doanh nghiệp thường dựa trên bộ Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 11256-1:2015, được xây dựng dựa trên tiêu chuẩn quốc tế ISO 8573-1.
Tiêu chuẩn này phân loại chất lượng khí thành các cấp độ khác nhau, dựa trên mức độ cho phép của bụi, nước và dầu. Cấp độ càng thấp như: Cấp 0, Cấp 1, yêu cầu khí càng sạch và tinh khiết.
Việc kiểm soát hàm lượng tạp chất không chỉ là một yêu cầu kỹ thuật mà còn là yếu tố không thể thiếu trong nhiều ngành công nghiệp.
- Bảo vệ thiết bị và máy móc: Bụi và hơi nước có thể gây mài mòn, ăn mòn các bộ phận bên trong máy nén, van và đường ống, làm giảm tuổi thọ thiết bị và tăng chi phí bảo trì.
- Đảm bảo chất lượng sản phẩm: Trong các ngành nhạy cảm như dược phẩm, thực phẩm và đồ uống, tạp chất trong khí có thể làm nhiễm bẩn sản phẩm, gây nguy cơ mất an toàn vệ sinh và ảnh hưởng đến sức khỏe người tiêu dùng.
- An toàn vận hành: Tạp chất dầu hoặc hơi nước trong một số quy trình công nghiệp có thể gây ra phản ứng hóa học không mong muốn hoặc làm tăng nguy cơ cháy nổ.
- Đáp ứng tiêu chuẩn và quy định: Nhiều ngành công nghiệp tại Việt Nam yêu cầu tuân thủ các tiêu chuẩn chất lượng khí cụ thể (như TCVN, GMP, ISO) để đáp ứng các quy định của pháp luật và giành được chứng nhận.
