Nhiều nhà máy gặp tình trạng đầu dò khí báo sai lệch, không kích hoạt cảnh báo đúng thời điểm hoặc báo động giả liên tục. Nguyên nhân phần lớn không nằm ở thiết bị mà nằm ở chất lượng khí chuẩn dùng để hiệu chuẩn.
Khí chuẩn CO, H2S và LEL là ba loại khí chuẩn phổ biến nhất trong hệ thống cảnh báo an toàn công nghiệp, đóng vai trò quyết định độ chính xác của cả hệ thống giám sát khí độc và khí cháy nổ.
Bài viết này giải thích vai trò của từng loại khí chuẩn, các thông số cần kiểm tra trước khi mua, quy trình hiệu chuẩn phù hợp và lý do doanh nghiệp nên ưu tiên khí chuẩn sản xuất trong nước đạt chuẩn quốc tế.
CO, H2S và LEL đại diện cho ba nhóm rủi ro khác nhau mà một hệ thống cảnh báo khí công nghiệp cần giám sát liên tục.
Khí CO là khí độc không màu không mùi, phát sinh phổ biến trong quá trình đốt cháy không hoàn toàn tại lò hơi, máy phát điện, khu vực hàn cắt kim loại. Nồng độ CO vượt ngưỡng cho phép có thể gây ngộ độc cấp tính mà người lao động không kịp nhận biết bằng giác quan thông thường.
Khí H2S thường xuất hiện tại các khu vực xử lý nước thải, hầm cống, bể chứa chất thải hữu cơ hoặc trong ngành dầu khí. Đây là khí có độc tính cao, ở nồng độ lớn có thể gây tê liệt khứu giác khiến người lao động mất khả năng phát hiện mùi cảnh báo tự nhiên.
LEL, viết tắt của Lower Explosive Limit, không phải một loại khí cụ thể mà là chỉ số đo tỷ lệ phần trăm nồng độ khí cháy trong không khí so với ngưỡng có thể gây nổ. Khí chuẩn LEL thường được pha từ Methane hoặc Propane, dùng để hiệu chuẩn đầu dò phát hiện nguy cơ cháy nổ tại kho hóa chất, khu vực chứa nhiên liệu, đường ống dẫn khí.
Ba loại khí chuẩn này thường được lắp đặt cùng nhau trong một hệ thống cảnh báo đa điểm, vì vậy độ chính xác đồng bộ giữa các kênh đo là yếu tố bắt buộc để hệ thống hoạt động tin cậy.
Đọc thêm: Các loại khí hiệu chuẩn phổ biến hiện nay
Trước khi đặt mua một lô khí chuẩn cho hệ thống cảnh báo, bộ phận kỹ thuật hoặc HSE cần đối chiếu kỹ ba nhóm thông số sau để tránh mua nhầm loại không tương thích với đầu dò đang sử dụng.
- Nồng độ và đơn vị đo phải khớp với dải đo của đầu dò, ví dụ CO tính theo ppm, LEL tính theo phần trăm giới hạn nổ dưới, tránh trường hợp mua khí chuẩn có dải nồng độ nằm ngoài phạm vi hiệu chuẩn của thiết bị.
- Chứng nhận COA đi kèm từng lô sản xuất, thể hiện rõ nồng độ thực tế, sai số cho phép và phương pháp phân tích, giúp bộ phận kiểm định có căn cứ đối chiếu khi cần truy xuất nguồn gốc.
- Hạn sử dụng và điều kiện bảo quản còn phù hợp tại thời điểm giao hàng, vì khí chuẩn gần hết hạn hoặc từng trải qua vận chuyển không đúng nhiệt độ có nguy cơ sai lệch nồng độ dù chưa hết hạn trên nhãn.
Tìm Hiểu Thêm: Khí Chuẩn cho hệ thống CEMS cách chọn theo thông sốthiết bị
Tần suất hiệu chuẩn phụ thuộc vào quy định nội bộ của từng nhà máy, khuyến cáo của nhà sản xuất đầu dò và mức độ rủi ro tại khu vực lắp đặt. Phần lớn doanh nghiệp áp dụng chu kỳ hiệu chuẩn định kỳ ba tháng một lần đối với khu vực có nguy cơ cao như hầm kín, khu xử lý nước thải, và sáu tháng một lần đối với khu vực nguy cơ trung bình.
Quy trình hiệu chuẩn cơ bản gồm ba bước chính.
- Đầu tiên là kiểm tra điểm zero của đầu dò bằng khí sạch không chứa thành phần cần đo.
- Tiếp theo là đưa khí chuẩn có nồng độ đã biết vào đầu dò để kiểm tra độ lệch giữa giá trị hiển thị và giá trị thực tế trên COA.
- Cuối cùng là điều chỉnh lại thiết bị nếu độ lệch vượt ngưỡng cho phép, đồng thời ghi nhận kết quả vào hồ sơ hiệu chuẩn để phục vụ kiểm tra định kỳ hoặc audit an toàn.
Ngoài lịch hiệu chuẩn cố định, doanh nghiệp nên hiệu chuẩn sớm hơn nếu đầu dò vừa trải qua va đập, tiếp xúc với môi trường ẩm ướt cao, hoặc có dấu hiệu báo động bất thường không rõ nguyên nhân.
VSG Gas sản xuất khí chuẩn CO, H2S, LEL ngay tại nhà máy trong nước, đạt chứng nhận ISO 9001:2015 và cung cấp COA riêng cho từng lô sản xuất.
Việc sản xuất nội địa giúp rút ngắn đáng kể thời gian giao hàng so với khí chuẩn nhập khẩu, đặc biệt quan trọng với các nhà máy cần thay thế khí chuẩn gấp để không gián đoạn lịch hiệu chuẩn an toàn.
Chi phí logistics được tối ưu do không phát sinh thời gian và phí vận chuyển quốc tế, đồng thời khách hàng vẫn được đảm bảo về độ chính xác nồng độ nhờ quy trình kiểm định nghiêm ngặt trước khi xuất xưởng.
Đội ngũ kỹ thuật VSG Gas cũng hỗ trợ tư vấn lựa chọn nồng độ khí chuẩn phù hợp với từng dòng đầu dò cụ thể, giúp khách hàng tránh sai sót khi đặt hàng lần đầu.
Tìm hiểu thêm: Báo Giá Khí Chuẩn – Hiệu Chuẩn máy đo khí
Chọn đúng khí chuẩn CO, H2S, LEL không chỉ là một bước hiệu chuẩn định kỳ mà là yếu tố nền tảng quyết định độ tin cậy của toàn bộ hệ thống cảnh báo khí tại nhà máy.
Một lô khí chuẩn đạt chuẩn về nồng độ, có COA rõ ràng và còn hạn sử dụng sẽ giúp đầu dò hoạt động chính xác, giảm thiểu rủi ro báo động sai hoặc bỏ sót nguy cơ thực tế. Nếu doanh nghiệp cần tư vấn chọn khí chuẩn phù hợp với hệ thống cảnh báo đang sử dụng, đội ngũ kỹ thuật VSG Gas sẵn sàng hỗ trợ trực tiếp.
Khí chuẩn LEL khác gì so với khí chuẩn CO và H2S?
Khí chuẩn CO và H2S dùng để hiệu chuẩn đầu dò phát hiện khí độc theo nồng độ cụ thể tính bằng ppm, trong khi khí chuẩn LEL dùng để hiệu chuẩn đầu dò phát hiện nguy cơ cháy nổ, đo theo tỷ lệ phần trăm so với giới hạn nổ dưới của một loại khí cháy như Methane hoặc Propane.
Bao lâu nên hiệu chuẩn lại đầu dò khí bằng khí chuẩn?
Chu kỳ phổ biến là ba tháng một lần đối với khu vực nguy cơ cao và sáu tháng một lần đối với khu vực nguy cơ trung bình, tuy nhiên doanh nghiệp nên tham khảo thêm khuyến cáo của nhà sản xuất đầu dò và quy định an toàn nội bộ.
Khí chuẩn hết hạn có ảnh hưởng đến độ chính xác của đầu dò không?
Có. Khí chuẩn hết hạn hoặc gần hết hạn có nguy cơ nồng độ đã suy giảm so với giá trị ghi trên COA, dẫn đến hiệu chuẩn sai lệch dù quy trình thực hiện đúng kỹ thuật, vì vậy cần kiểm tra hạn sử dụng trước mỗi lần hiệu chuẩn.
VSG GAS – tự hào là đơn vị cung cấp sản phẩm UY TÍN HÀNG ĐẦU VIỆT NAM, đáp ứng tiêu chí cung cấp sản phẩm, dịch vụ NHANH – TỐI ƯU CHI PHÍ tốt nhất cho doanh nghiệp. Chúng tôi với đội ngũ nhân viên chuyên nghiệp, nhiều năm kinh nghiệm và tận tâm, cam kết cung cấp sản phẩm đúng và đầy đủ theo yêu cầu của Quý Doanh Nghiệp !
